Een streefdatum is geen startdatum
Wat is de bron van deze tegeltjeswijsheid? En geldt dit ook nog voor 2026?
In 1963 werkte ik bij Bull Nederland, één van de pioniers van de informatica. Op de Gamma 30 werkte ik met onder andere Autocode, assembler en COBOL (toen al!) Invoer en verwerking gebeurden met ponskaarten en magnetische banden.
Daar werd de basis gelegd voor mijn loopbaan:, via de vertaalslag van techniek naar organisatie, naar informatiebeveiliging, privacy en Governance.
Ik leerde er ook mijn eerste bedrijfskundige lessen, vaak verpakt in humoristische tegeltjeswijsheden. Twee zijn mij altijd bijgebleven:
Wat is een systeemanalist? Eenieder die zich daarvoor uitgeeft!
En:
Wat is een streefdatum? De datum waarop met de serieuze aanpak wordt begonnen!
Die laatste kom ik ruim zestig jaar later nog steeds tegen. Bij nieuwe wet- en regelgeving zie je vaak hetzelfde patroon:
We hebben nog tijd → de deadline komt dichterbij → -stress → project starten → deadline halen?
De AVG is daarvan een mooi voorbeeld. Op 27 april 2016 vastgesteld, vanaf 25 mei 2018 van toepassing. Toch begonnen veel organisaties pas kort voor die datum serieus met de voorbereiding.
Maar een wettelijke deadline is geen startdatum.
Je zou juist een interne streefdatum moeten hebben die ruim vóór de wettelijke datum ligt. Want vóórdat je maatregelen kunt nemen, moet je weten:
- Wat er wordt gevraagd?
- Wat je al geregeld hebt
- Wat je nog niet weet of geregeld hebt.
- Waar de risico’s zitten.
- Wie waarvoor verantwoordelijk is?
- En welke restrisico’s bewust worden geaccepteerd.
Dat geldt inmiddels niet alleen voor de AVG, maar ook voor NIS2, DORA, AI Act, CRA en andere regelgeving en normen.
Daarom blijft mijn eigen motto actueel:
Zorg dat je weet wat je niet weet.
En misschien is dit wel de belangrijkste aanvulling op ie oude tegeltjeswijsheden
De wet geeft je een deadline.
De organisatie bepaalt wanneer zij serieus begint.
En daar zit vaak het echte risico.
eds verrassend actueel: “Een streefdatum is de datum waarop met de serieuze aanpak wordt begonnen.” Alleen zou ik daar vandaag een waarschuwing aan toevoegen:
Maak van een wettelijke deadline nooit je startdatum. En misschien nog scherper: De wet geeft je een deadline.
De organisatie bepaalt wanneer zij serieus begint.
En daar zit vaak het echte risico. Mijn vraag is daarom niet: “Wanneer moeten we voldoen?”
Maar: “Wanneer beginnen we serieus genoeg om op die datum daadwerkelijk te kunnen voldoen?”
Want uiteindelijk gaat het niet om het halen van een datum. Het gaat erom dat je weet waar je staat, weet wat je niet weet, de risico’s kent, eigenaarschap organiseert en passende maatregelen neemt.
Dat was in 1963 al belangrijk. En anno 2026 eigenlijk nog steeds.
N.B. 14 augustus jl. kreeg ik van een vriend de volgende vraag: “Hoi Norman ik krijg vandaag 2 dagen voor mijn vakantie ineens deze mail van de accountant. Nooit van gehoord. Weet jij of ik hier actie moet ondernemen?”
Wat stond er in de mail van de account. 1 Dag voor de deadline?
Rijkelijk laat advies van een professionele organisatie.
Vandaar mijn advies aan de Verantwoordelijken zelf:
